U sognu di l’eletti hè di ritruvà l’anziana linea sin’à Porto-Vecchio. Ma a reunione di travagliu tenuta eri in Vescovato cù i merri hà mustratu tutte e difficultà per ghjunghje da Casamozza à Folelli.

Sei anni : eccu, à l’ingrossu, a durata di u viaghju in trenu trà Casamozza è Folelli. Pò parè un pocu longu, ma purtà à bon portu — o piuttostu à bon marciapede — u prugettu di rinascita di a via ferrata in Piaghja urientale hè un veru percorsu d’ostaculi, più tecnicu è ghjuridicu chè puliticu.
Eri, u cartulare affidatu à u cabinet Systra hè statu prisentatu in ditagliu à a casa cumuna di Vescovato à tutti i merri interessati : quellu di u paese d’accolta, ma dinù Venzolasca, Monte, Sorbo-Ocagnano, Tagliu-Isulacciu, Castellare è Penta-di-Casinca.

Una vechja gara di Casinca chì, cum’è tante altre, s’appronta à ritruvà una nova vita…
Parechji cunsiglieri esecutivi, cù u so capu « di gara » in testa, è eletti territuriali participanu à una reunione di prisentazione è di scambii chì face spuntà dui insignamenti maiò.
Prima, l’accunsentu. Ognunu, o guasi, apprezza u passaghju di u trenu nant’à u so territoriu per una carrughjata di bone ragioni : si guadagna tempu, u viaghju hè più sicuru, si pullueghja menu cù un trafficu stradale alleggeritu, è soprattuttu si favurisce l’ecunumia lucale.
Dopu, u dubbitu : u cartulare hè suminatu di petre cusì numerose ch’elle puderianu serve da ballastu à e future vie.
Impussibule di seguità u tracciatu storicu
Hyacinthe Vanni surride. I camini di ferru ch’ellu preside anu una bona salute finanziaria, è a frequentazione cresce senza piantà : da 700 000 à 1,1 milione in cinque anni.
Basta à dà slanciu à stu cartulare priuritariu, chì hà per scopu finale di ghjunghje sin’à Porto-Vecchio, cum’è tandu. Vanina Borromei parla d’« una tappa essenziale ».
Gilles Simeoni piglia u trenu in marchja è rammenta à i merri chì u prugettu hè scrittu in u Padduc.
« U trenu torna in core à a nostra visione strategica di l’accunciamentu di u territoriu. Hè u tippu stessu di prugettu chì pò riesce solu s’è no u femu inseme. Hè sta filusufia chì vulemu prumove per i cantieri strutturanti. »
À geumetria variabile…
- Lunghezza di u percorsu : 10.390 metri secondu u tracciatu storicu, cù qualchì chilometru in più secondu e varianti scelte.
- Stima di u costu : da 42 milioni (32 milioni di travagli è 10 milioni di fundiariu) à 48 milioni secondu i tracciati definitivi.
- Durata di i travagli : circa sei anni.
L’investimentu serà superiore à 42 milioni d’eurò.

À a casa cumuna di Vescovato, l’eletti di a maiurità, i merri è i tecnichi anu studiatu cun primura u prugettu di rinascita ferruviaria trà Casamozza è Folelli, aspettendu di vede ancu più luntanu in Piaghja urientale.
FOTOGRAFIE : JACQUES PAOLI
« Si pò finanzà, ma ùn hè ancu finanziatu, è duveremu fà scelte di bilanciu », cunclude u presidente d’una Cullettività di Corsica chì ùn hà più i mezi di spende à larga manu. Spergu ch’ellu serà eligibile à u futuru pianu dopu à u PEI, dice.
Nant’à a carta, u percorsu face appena più di dece chilometri, a distanza di u tracciatu storicu nanzu à u smantellamentu di a via in u 1953.
Ma intantu e cumune si sò sviluppate, sò nate case è imprese è sò state custruite strade. Riparte solu nant’à u tracciatu iniziale hè impussibule, fora di qualchì locu raru.
Per francà i corsi d’acqua, quantunque, hè megliu di tene si à l’anzianu tracciatu, per ùn scuntrà e nove regule, più severe è guasi insupranevuli.
È una di e sfide maiò hè ghjustamente di mette e nove gare u più vicinu pussibule à i centri di e cumune attraversate, per facilità l’accessu di a pupulazione è attirà ghjente è attività.
Serà privilegiatu u modu « tram-trenu »
In teoria, i tecnichi di u prugettu, cù Benoît Montini, direttore di i trasporti di a Cullettività di Corsica, in prima linea, scumettenu nant’à u percorsu u più cortu è direttu pussibule. I merri sò cuscenti di l’inghjocu è, in generale, abbastanza disposti à cullaburà.
À principià da Yannick Castelli, merre di Penta, chì cum’è Marie-Thérèse Mariotti, merre di Taglio, preferisce chjaramente u trenu à u prugettu di nova strada.
Folelli, chì conta oghje 3 300 abitanti contr’à 30 quand’ellu passava u trenu, accuglierà a gara terminale in attesa d’andà più luntanu. Hè chjamata à diventà una cità strategica per tutta a regione : Casinca, Costa Verde è Castagniccia.
À ogni merre hè stata pruposta una variante di u tracciatu storicu. Più ci s’avvicina à e zone abitate, più hè utile è prufittevule, ma dinù più cumplicatu è caru.
Hè tandu ch’ellu hè statu mintuvatu u materiale rutulante, cù l’acquistu di u « tram-trenu » : un trenu capace d’andà à bona andatura in campagna è di rallentà in core à e cumune, cù u menu scumudi pussibule.

Seguità u tracciatu storicu ùn serà micca faciule. Serà pussibule solu in pochi lochi, chì l’altri sò stati largamente urbanizati dapoi u smantellamentu di a via 65 anni fà…
Ma i scambii mostranu a misura di i prublemi tecnichi è ghjuridichi : ùn avvicinà si troppu à e case, spiazzà e rete, integrà u prugettu in i ducumenti d’urbanisimu in preparazione o in revisione, cunsiderà qualchì esprupriazione, è tene contu di e numerose prutezzioni — terre agricule, assai prisente nant’à u percorsu, lege di u Litturale, zone inundabile, ecc.
Certi, cum’è in Castellare-di-Casinca, parianu ancu frustrati da tante limite à a custruzzione, ancu s’è u trenu ùn ci hè per tantu.
Da Casamozza à Folelli, ferma un travagliu tamantu da compie.
« Hè un prugettu chì vene da luntanu », dice Gilles Simeoni.
Si farà, ma ùn hè ancu prontu à ghjunghje. Ancu s’è tutti sò d’accordu per fà prestu.
Per memoria…
A prima sezzione di a linea di a Piaghja urientale hè stata aperta in u 1888, trà Bastia è Ghisonaccia.
Hè stata prulungata sin’à Porto-Vecchio in u 1935.
Nant’à issi 152 km sò stati custruiti parechji ponti, di petra o di metallu, è ancu una galleria di 500 m.
In settembre di u 1943, a ritirata di e truppe tedesche distrugge rotaie è ponti : diciottu ponti saltanu.
In u 1958, una grande parte di u patrimoniu immubiliare, in particulare e case di i guardabarriere, hè messa in vendita.
A riapertura di a via ferrata di a Piaghja urientale diventa un prugettu di scenza fizzione.
In u 1982, durante a mandatura Giacobbi, hè accettatu u principiu di lancià studii.
A maiurità attuale sunnieghja d’andà sin’à Porto-Vecchio, ma ci vole digià à pensà à ghjunghje in Folelli in u 2024.
Fonte : Corse Matin